Er is ook een speciale Chinook versie ontworpen voor de Amerikaanse Special forces omdat er behoefte was naar een nieuw type helikopter die moest kunnen landen op het water voor het in en uitladen van speciale eenheden. Deze Special forces versie is de MH-47D en de MH-47E.
Boeing heeft een tijd lang experimenten gedaan met een gunship variant, de ACH-47A Chinook. Deze was uitgerust met machinegeweren, kanonnen en een granaatwerper. Er zijn slechts 4 van deze heli's geproduceerd.

De eerste CH-47A Chinook werd in 1962 aan de US Army geleverd. Tijdens de Vietnam oorlog zijn 750 Amerikaanse Chinooks ingezet (98 hiervan zijn gecrasht).

Omschrijving
De (standaard) Chinook kan zowel manschappen (53 volledig uitgeruste infanteristen) als materieel vervoeren en er kunnen onder de heli luchtmobiele voertuigen, mortieren of vracht worden gehangen. Door de toepassing van 2 grote rotors kan de chinook aan 3 ophangpunten onder de helikopter iets vervoeren (dit in tegenstelling tot andere helikopters die maar 1 ophangpunt hebben). De Chinook is bij zeer veel landen in gebruik. De bemanning bestaat uit een piloot, co-piloot, loadmaster en eventueel een boordschutter.

Techniek

Motor
De CH-47 Chinook is uitgerust met 2 Honeywell T55 turboshaft motoren. De T55-L-714A die Nederland gebruikt heeft een lengte van 47. inch, een diameter van 24.25 inch, een gewicht van 830 lb en een maximaal vermogen van 4867 pk (MSL).

Chinook versies

CH-47D Chinook
Van de CH-47D versie chinook worden op dit moment ruim 600 helikopters gebruikt door de US Army en andere landen (waaronder Nederland).

CH-47F Chinook
De CH-47F Chinook is de 6e versie voor de Amerikaanse landmacht. In 2001 vloog de eerste CH-47F en op 15 mei 2002 werd het eerste F model geleverd aan de Amerikaanse landmacht. Vrijwel alle D modellen van de landmacht zullen worden geüpdate naar de F versie. Deze update bevat een trilling vermindering, verbeterd frame, verbeterde avionica met een geïntegreerd digitaal missie management systeem en een digitale map, en installatie van de Honeywell T55-GA-14A-714 motoren die ieder 3.529kW leveren.

De Amerikaanse Landmacht heeft 191 CH-47F helikopters besteld. De Nederlandse Luchtmacht - als eerste export land - heeft er 6 besteld.

HH-47 CSAR-X
De HH-47 Combat Search and Rescue (CSAR-X) van Boeing is een in ontwikkeling zijnde chinook versie voor de Amerikaanse Luchtmacht (USAF) en is uitgekozen door de USAF als de meest geschikte van 3 helikopters die meededen aan de competitie op een mogelijk contract van de USAF. De USAF heeft behoefte aan vliegtuigen/helikopters die beter in staat zijn om gevangen genomen of ingesloten troepen uit vijandelijk gebied te redden.

Deze CH-47 versie is gemaakt op basis van een nieuw airframe en is uitgerust met geavanceerde beschermingssystemen identiek aan de de MH-47G van de US Army special forces. De helikopter is uitgerust met Honeywell T55-GA-714A turboshaft motoren.

De chinook benaming wordt al jarenlang door de Amerikaanse Landmacht gebruikt en in de USA ligt het nogal gevoelig als andere krijgsmachtonderdelen benamingen overnemen. Vandaar dat hier gekozen is voor HH-47 CSAR-X.

Project verloop
Op 9 november 2006 is de HH-47 CSAR-X van Boeing uitgekozen door de USAF als beste helikopter. De USAF heeft een order geplaatst ter waarde van meer dan 10 miljard dollar voor de levering van 141 helikopters en 4 test helikopters waarbij de initial operational capability in 2010 begint.

De overige kandidaten tekenden protest aan tegen het Amerikaanse besluit omdat ze vonden dat er onvoldoende was beoordeeld. Onder meer omdat de chinook een grotere downwash veroorzaakt dan zijn competitie concurrenten.

De winnaar van competitie die opnieuw is geopend zou bekend worden gemaakt voor het einde van de Bush regering. Hierbij blijft de HH-47 CSAR helikopter als favoriet. Een definitieve keuze is echter nog steeds niet gemaakt (Mei 2009).


MH-47E Chinook
De MH-47E chinook was de eerste chinook versie speciaal ontworpen voor het US Army Special Operations Command.

MH-47G Chinook
De MH-47G Chinook is de nieuwste chinook versie voor de Amerikaanse Special Forces.

Gebruikers
De Chinook wordt door zeer veel landen gebruikt waarvan onder andere:
1. Nederland
2. Groot-Brittannië
3. Verenigde Staten
4. Italië
5. Spanje
6. Australië
7. Zuid-Korea
8. Japan
9. Canada
10. Overigen

1. Nederland
Nederland beschikt op dit moment over 11 CH-47D Chinooks (2 chinooks (D-104 en D-105) zijn in 2005 neergestort in Afghanistan), gestationeerd bij het 298 squadron die onderdeel zijn van het nieuwe Defensie Helikopter Commando (DHC) met Vliegbasis Gilze-Rijen als thuisbasis.

In oktober 2008 werden alle chinooks verplaatst van Vliegbasis Soesterberg naar Vliegbasis Gilze-Rijen. Tevens zijn de helikopters niet langer onderdeel van de Tactische Helikopter Groep maar onderdeel van het DHC. Alle Heli's in dienst bij het NL defensie vallen onder het DHC. Vliegbasis Gilze-Rijen zal hierdoor binnenkort de thuisbasis zijn van 29 Apaches, 11 Chinooks (later 17), 17 Cougars, 4 Alouette III's en in de toekomst 8 NH90's.

De Chinook helikopter was in het begin hoofdzakelijk aangeschaft ter ondersteuning van de luchtmobiele brigade maar in de loop der jaren hebben de chinooks er heel wat neventaken bij gekregen. Zo worden bij vrijwel elke uitzending chinooks meegestuurd voor luchttransport. Rond ongeveer 2005 zijn alle NL Chinooks voorzien van extra bepantsering in de cabine en de cockpit.

Zoals alle militaire vliegtuigen hebben de chinooks hebben elk een serie nummer: De serie D 661 t/m D 667 zijn overgekocht van de Luchtmacht van Canada en zijn na de revisie teruggebracht (airframe) tot 0 (nul) vlieguren en gemodificeerd tot CH-47D. De serie D 101 t/m D 106 komen rechtstreeks bij Boeing vandaan is zijn dus nieuw. Van die nieuwe chinooks zijn de D-104 en D-105 in 2005 neergestort in Afghanistan.

Cockpit
De Nederlandse Chinooks hebben een speciaal ontworpen cockpit die waarschijnlijk de beste is van alle Chinooks die wereldwijd vliegen. Deze zijn ontworpen door het Amerikaanse bedrijf Honeywell. De cockpit lay-out van de chinooks bij de Luchtmacht van Singapore heeft veel overeenkomsten met de Nederlandse cockpit.

Nieuwe Chinooks voor de Klu
Na het neerstorten van 2 Chinook helikopters en een behoefte aan meer luchttransport is er besloten om 6 nieuwe chinooks te kopen (totaal van 11+6 = 17). Het Nederlandse defensie wilt op een totaal van 20 komen maar hiervoor is nog niet voldoende geld beschikbaar. Probleem is dat het type chinook waar de luchtmacht op dit moment mee vliegt niet langer wordt gemaakt. Hierdoor waren er studies lopende naar een aanschaf voor de nieuwe CH-47F versie met dezelfde cockpit zoals die nu wordt gebruikt.
Op 31 januari 2006 melde Boeing dat een contract is gesloten met het Nederlandse Defensie Materieel Organisatie voor de aanschaf van 6 CH-47F Chinooks voor de Nederlandse Luchtmacht plus modificatie pakketten om de 11 bestaande Klu chinooks te updaten naar dezelfde standaard als de nieuwe chinooks. De modificatie voor de 11 bestaande helikopters is inmiddels ingetrokken door de klu.

Met de aanschaf van de 6 CH-47F helikopters is een bedrag van 389.5 miljoen euro gemoeid. De levering zal geschieden tuseen juli 2009 en januari 2010. De Chinooks zullen worden uitgerust met een Avionics Control and Management System (ACMS) Block 6 cockpit van Honywell.

Halverwege 2008 berichtte Northrop Grumman dat NL 8 raketafweersystemen heeft gekocht voor de 6 nieuwe Chinooks. Dit systeem bestaat uit 4 rondom de helikopter geplaatste sensoren die hittezoekende (IR) raketten kunnen detecteren.


NL Missies met de Chinook
- Nederlandse chinooks zijn onder ander uitgezonden naar Kosovo en Irak.
- Op 25 februari 2005 stemde het kabinet in met de uitzending van 165 Nederlandse special forces en 4 CH-47D Chinooks naar Zuid-Afghanistan.
- Ten behoeve van de missie naar Uruzgan zijn er 3 CH-47D chinooks uitgezonden naar Afghanistan ter ondersteuning van de NL grondtroepen in Uruzgan. De Chinooks zijn in 2008 vervangen door Cougar helikopters. In 2010 vervingen de Chinooks weer de cougars.

Crash
- Op 27 juli 2005 is een NL Chinook neergestort in de Afghaanse plaats Spin Buldak op de grens van Afghanistan en Pakistan. De helikopter vloog samen met een 2e Chinook. Ze waren bezig om troepen in te laden na meldingen van vijandelijke activiteiten. Er zijn geen slachtoffers gevallen.
De helikopter is niet neergehaald door vijandelijk vuur maar is door de harde landing in brand gevlogen. Het neerstorten was het gevolg van zogenaamde "brown-out conditions". Brown-out conditions is wanneer de rotor stof en rotzooi doet opwaaien en zodoende het zicht van de piloten belemmert. Een landing kan hierdoor gevaarlijk worden. (Bron: DoD)

- Op 31 oktober 2005 is een tweede CH-47D Chinook (D-104) van de Nederlandse Luchtmacht neergestort, 25 mijl ten Noord-Westen van Bagram. De chinook was onderweg van Mazar-e-Sharif naar de luchtmacht bases Bagram. Van de 17 inzittenden zijn er 3 naar een Amerikaans ziekenhuis op Bagram gebracht, de andere naar het Nederlandse detachement op Kabul International Air Port (KAIA).
De chinook was dermate beschadigd dat hij niet kon worden hersteld. Daarom hebben ze alle nog bruibare delen verwijderd en het resterende van de Chinook D-104 op 13 november met explosieve tot ontploffing gebracht.

De CH-47D Chinook van de Klu die op 31-10-05 een harde landing maakte


Foto's Klu Chinooks

2. Groot-Brittannië
De Britse Luchtmacht (Royal Air Force ofwel RAF) beschikt over de 40 (HC2 en 6 HC2A) CH-47 Chinook Mk2 helikopters met nog eens 8 HC3's Chinooks in het vooruitzicht. De RAF heeft na de Amerikaanse Luchtmacht (USAF) de grootste vloot van Chinook helikopters. De Britse chinook kunnen worden bewapend met twee M-134 6-loops minigeweren en een M-60 machine geweer. De RAF vliegt met een standaard bemanning van 4: 2 piloten - of een piloot en een navigator - en 2 loadmasters.

Extra chinooks
In Juli 2009 berichtte Boeing IDS dat de eerste van 8 additionele Britse Chinook Mk3 helikopter een succesvolle testvlucht heeft gemaakt. De Britse Luchtmacht zal de 8 Mk3 standaard helikopters naar verwachting tussen eind 2009 en 2010 in ontvangst nemen.

Missies
De RAF heeft de Chinook onder andere gebruikt tijdens Operaties als: het Falklands conflict, Noord-Ierland, de 1e Golf Oorlog, vredesmissies op de Balkan, evacuatie uit Sierra Leone en Operaties in Afghanistan en Iraq (Operation Telic).
Zowel het vliegend personeel als de grondondersteunende eenheden kunnen opereren in brede zin, onder andere op Britse vliegdekschepen.

3. Verenigde Staten
De chinook was speciaal ontworpen voor het Amerikaanse leger die vandaag de dag de beschikking over 425 CH-47 helikopters in verschillende uitvoeringen en daarmee de grootste vloot van Chinook helikopters hebben. De CH-47 Chinook is in dienst bij de US Army sinds 1962.

De Chinook werd geleverd in de CH-47A (354 heli's), CH-47B en CH-47C versie maar zijn later allemaal gemoderniseerd tot CH-47D model.

F versie
300 van de huidige 425 helikopters zullen worden omgebouwd tot CH-47F en MH-47G model. In 2005 is een contract gesloten voor de bouw van 17 nieuwe CH-47F helikopter voor de United States Army. Uiteindelijk zijn er 48 CH-47F serie-toestellen geleverd.

In Augustus 2008 gaf de US Army Boeing de opdracht voor de levering van 191 CH-47F's ter waarde van 4.3 miljard dollar met een optie op 24 toestellen meer.
De F versie is uitgerust met een Rockwell Collins Common Avionics Architecture System (CAAS) cockpit en een door BAE-ontworpen Digital Advanced Flight Control System (DAFCS).

Missies
Voor Operation Enduring Freedom is een detachement MH-47D Chinook gestationeerd op het Afghaanse vliegveld Bagram als onderdeel van het Combined Joint Special Operations Task Force (samen met AC-130 aanvalsvliegtuigen).

Vietnam oorlog
Tijdens de Vietnam oorlog zijn meer dan 1 miljoen missies met de chinook gevlogen. De chinook bracht gestrande vliegtuigen terug. Tussen 1966 en 1973 zijn meer dan 10.000 toestellen opgepikt die samen een restwaarde hadden van meer dan 5 miljard gulden. Tijdens de Vietnam oorlog zijn 98 chinooks neergestort.

Crash
- Op 6 April 2005 is een Amerikaanse CH-47 Chinook gecrashed in Afghanistan. 18 Amerikanen kwamen daarbij om het leven waarvan: 15 Amerikaanse militairen en 3 burgers die werkten voor het leger.
- Op 28 juni 2005 is in Afghanistan een Amerikaanse MH-47E Chinook neergehaald door de taliban. Hierbij zijn de piloten inclusief de inzittenden (16 Special Forces) om het leven gekomen. De MH-47E Chinook behoorde tot het Amerikaanse Special Forces eenheden.
- Op 25 september 2005 is in Zuid-Afghanistan een Amerikaanse CH-47 Chinook neergestort, daarbij zijn 5 inzittenden om het leven gekomen.
- Op 18 september 2008 is een US Army CH-47 Chinook neergestort in Irak met als gevolg 7 doden.

Foto's

CH-47	CH-47
CH-47F	CH-47F

4. Italië
De Italiaanse landmacht beschikt sinds 1973 over een 40-tal CH-47C Chinook helikopters. In Mei 2009 bestelde Italië 16 ICH-47F Chinooks met een optie op nog eens 4. Deze helikopters zullen onder licentie worden gemaakt door Agusta-Westland. De chinook F helikopter zullen worden geleverd tussen 2013 en 2017 en zullen gebruikt gaan worden door het Italiaanse Army Aviation 1st regiment.

5. Spanje
Spanje beschikt over CH-47D helikopters en zijn onderdeel van de Spaanse Landmacht.

6. Australië
Australië beschikt over Chinook helikopters en zijn onderdeel van de Australische Landmacht.

7. Zuid-Korea

CH-47	CH-47

8. Japan
Japan beschikt over CH-47J/JA Helikopters welke onderdeel zijn van Japanse Luchtmacht.

CH-47J	CH-47J

9. Canada
Canada heeft Chinooks gehad maar heeft die verkocht aan onder andere Nederland. Canada heeft laten weer opnieuw chinooks aangeschaft.

10. Andere gebruikers
De Chinook is een zeer geliefde helikopter en is daarom bij heel veel landen in gebruikt. Om er een paar te noemen:
-Saoedi-Arabië
-Singapore beschikt over de CH-47D welke onderdeel zijn van de Luchtmacht.
-Iran heeft 42 CH-47C Chinooks gekocht/gekregen

Nederlandse CH-47D Chinook